2005 оны 10 сар – Шинэ тооцооны vр дvнд тус компанийн эзэмшдэг Монгол Улсын ємнєд хэсэгт орших Нарийн Сухайтын талбайн нvvрсний нєєц багагvй хэмжээгээр нэмэгдлээ хэмээн єнєєдєр Айвенхоу Майнз компаниас мэдэгдлээ. Нарийн Сухайтын ордын 3 талбай ойролцоогоор 72 сая тонн тогтоогдсон болон єндєр магадлалтай нєєцтэйгээс гадна 26 сая орчим тонн боломжит нєєцтэй болохыг урьдчилсан байдлаар тогтоолоо гэж Айвенхоу єєрийн вэб хуусандаа 2005 оны 9 дvгээр сарын 16-нд мэдээлж байсан билээ. Нєєцийн хєндлєнгийн тооцоог АНУ-ын Юта мужийн Солт Лэйк хотод тєвтэй Норвест Корпораци хийсэн. Техникийн тайланг бэлдэх явцад Норвест нь шинэ мэдээ, єгєгдлvvдэд тулгуурлан геологийн загварчлалыг улам боловсронгуй болгох шаардлагатай болсон ба vvний vр дvнд уг ордын тогтоогдсон болон єндєр магадлалтай нєєцийн хэмжээ даруй 39%-иар єссєн байна.

Норвест корпорацийн Ємнєд, Зvvн, Баруун талбайнуудад хийсэн нєєцийн хєндлєнгийн тооцоогоор уг орд одоогоор 116 сая тонн нvvрсний тогтоогдсон болон єндєр магадлалтай нєєцтэйгээс гадна ойролцоогоор 42 сая орчим тонн боломжит нєєцтэй болоод байна. Энэхvv тооцоог 2005 оны 8 дугаар сарын 9-ний єдрийг хvртэл хийсэн єрємдлєгийн ажилд vндэслэн хийжээ. Єрємдлєгийн ажил vргэлжилж байгаа бєгєєд Ємнєд, Зvvн, Баруун талбайнуудын нєєцийн дараагийн шинэчилсэн тооцоог 2005 оны эцсээс ємнє гаргахаар зорьж байна. Тvvнчлэн Норвест корпораци нь Нарийн Сухайт орчмын ихээхэн нєєцтэй байж болох єєр 4 талбайн нєєцийн тоцооог гаргахаар тєлєвлєєд байна.

Норвест нь Айвенхоугийн Нарийн Сухайтад явуулж буй нvvрсний хайгуулын ажилд менежментийн болон техникийн туслалцаа vзvvлж иржээ. Гадаргуугийн нарийвчилсан байр зvйн зураглал болон талбайн хил хязгаарын судалгааны ажлыг саяхан хийж дуусгаад байгаа бєгєєд vvний vр дvнд ємнєх нєєцийн тооцоог гаргахад ашигласан геологийн загварчлал боловсронгуй болж, нєєц бvхий талбайн хэмжээ єссєн байна.

Нарийн Сухайтын ордын нvvрс нь ASTM-ийн стандартаар дэгдэмхий чанар сайтай битумжсан нvvрс болох нь чанарын урьдчилсан шинжилгээгээр тогтоогджээ. Чємгєн дээжинд АНУ-ын Колорадо мужийн Денвер хот дахь SGS Minerals Services-д дулааны болон металлургийн туршилт хийж байна.

Нарийн Сухайтын орд Монгол-Хятадын хилээс хойш 40 орчим км зайд байрлах бєгєєд Хятадын талаас хил хvртэл шинээр тавьсан 450 км урттай тємєр замын шугамын тєгсгєлд баригдаж буй шилжvvлэн ачих єртєє 2005 оны эцсээр ашиглалтанд орохоор тєлєвлєгдєєд байгаа юм.

Айвенхоу дараагийн 5 сарын хугацаанд Нарийн Сухайтын нєєцийн тооцоог урьдчилсан ТЭЗV-ний тvвшинд гаргахаар тєлєвлєж байна. Тус компани одоогоор бvтээгдэхvvн худалдан авахаар сонирхож буй талуудтай эхний шатны яриа хэлэлцээр хийж байгаа бєгєєд гэрээ хэлцэл амжилттай болж Монгол Улсын Засгийн газраас ашиглалтын лиценз олгогдвол 2006 оны хоёр дахь хагасаас vйлдвэрлэл эхлэх боломжтой юм.

Нарийн Сухайтын нvvрсний орд нь Говийн бvсэд орших, бараг тэр чигээрээ Айвенхоугийн хяналтад байдаг нvvрсний гурван томоохон сав газрын нэгд харьяалагддаг юм. Тус компанийн нvvрсний мэргэжилтнvvд энэ бvс нутгийн нvvрсний стратиграф нь дэлхийн хамгийн том нvvрсний сав газруудын эгнээнд ордог Австралийн Боуэн ба Сиднейн сав газруудтай геологийн нас (Перм), цар хvрээ ба чанараараа бараг ижил болохыг тогтоожээ.

Оюу Толгойн зэс-алтны ордоос баруун ємнє зvгт 400 км орчим зайд байрлах Нарийн Сухайтын уурхайд 2003 оноос ил аргаар нvvрс олборлож эхэлжээ. Хятад-Монголын хамтарсан Чинхуа-МАК компани эзэмшиж олборлолт явуулж байгаа энэхvv уурхай нь Монгол дахь нvvрс экспортлогч хамгийн том уурхай юм. Олборлосон нvvрсийг уурхайгаас ємнє зvгт 500 гаруй км-т орших Ганьсу мужийн Жиаюгуань аж vйлдвэрийн тєвийн Жиуцуан тємєр-гангийн vйлдвэрт нийлvvлж байна. Нvvрсний олборлолтыг нэмэгдvvлэх зорилгоор Хятадаас Нарийн Сухайтын уурхай руу 450 км урттай тємєр зам, 70 км-ийн єндєр хvчдэлийн шугам татах ажил одоо явагдаж байна.

Саяхан Хятадад нvvрсний vнийн зохицуулалт хийснээр металлургийн vйлдвэрлэлд ашиглах нvvрсний vнэ ихээхэн нэмэгдэж нэг тонн нь ойролцоогоор 120-130 ам доллар болжээ. Энэ нь зах зээлд тухайн тєрлийн нvvрсний нийлvvлэлт маш бага байгааг харуулж байна.

Нарийн Сухайт нь Монголд одоогоор ажиллаж буй 40 гаруй нvvрсний уурхайн нэг юм. Монгол улс эдvгээ жилд дунджаар таван сая тонн нvvрс олборлож байгаагийн ихэнх хувь нь дулаан, цахилгаан vйлдвэрлэхэд зарцуулагдаж байна.

Нvvрсийг хоёр vндсэн тєрєлд ангилдаг: коксжих буюу металлургийн нvvрс, дулааны буюу уур vйлдвэрлэгч нvvрс. Коксжих нvvрсийг гангийн vйлдвэрлэлд хольц болгож ашигладаг кокс гарган авахад зориулдаг. Дулааны нvvрсийг дулааны энерги гарган авахад ашигладаг. Цахилгаан станцад нvvрсийг шатааж ус буцалган уур vйлдвэрлэх ба уураар турбиныг эргvvлж цахилгаан vйлдвэрлэдэг юм.

Танилцуулга vзэх (PDF файл 450 KB)